Không phải ngẫu nhiên mà khi nói đến các sản phẩm khoá trên thị trường trong nước hiện nay, người tiêu dùng bao giờ cũng nhắc đến cái tên: Việt Tiệp. Tạo nên được ấn tượng tốt đẹp đó chính là do chất lượng, uy tín và mẫu mã phong phú mà Việt Tiệp đã mang đến cho người tiêu dùng. Còn về doanh thu, nhìn con số 105 tỷ đồng Việt Tiệp đạt được trong năm 2003, nhiều doanh nghiệp đã phải tấm tắc và ao ước. Tất nhiên, để có một Việt Tiệp "rạng rỡ" như hôm nay, không phải do một sự may mắn thần kỳ nào đó mà chính là do bàn tay, khối óc của cả một tập thể cán bộ, công nhân lao động của công ty tạo nên, trong đó có công sức không nhỏ của một người đã hơn 20 năm gắn bó với Việt Tiệp - Giám đốc Đỗ Văn Hoà.
Đi lên từ "cơn bí bức"
Có thể nói : Ba mươi năm phấn đấu gây dựng và phát triển của Việt Tiệp là cả một chặng đường không hề bằng phẳng. Nhớ lại những bước thăng trầm của công ty, Giám đốc Hoà trầm ngâm: Năm 1974, Xí nghiệp khoá Hà Nội (tiền thân của Công ty Khoá Việt Tiệp ngày nay) được ra đời trên cơ sở hợp tác hữu nghị giữa hai nước CHXHCN Việt Nam và Tiệp Khắc (cũ). Ở thời điểm bấy giờ, hoàn cảnh kinh tế của đất nước còn nghèo nàn, công nghệ lạc hậu khá xa so với thế giới, nhưng xí nghiệp cũng đã được trang bị một dây chuyền sản xuất khoá với công suất 1 triệu khóa/ năm. Nhưng vì mắc căn bệnh cố hữu chung của các doanh nghiệp nhà nước thời bao cấp nên xí nghiệp cũng chỉ sản xuất cầm chừng được khoảng 30% - 35% công suất thiết kế.
Khi Đỗ Văn Hoà được vào làm việc với vị trí nhân viên điều độ ở phòng kế hoạch của xí nghiệp, cũng là lúc Việt Tiệp tròn 9 tuổi. Khó khăn vẫn chồng chất khó khăn, đời sống của cán bộ, công nhân nghèo đến mức ăn không đủ no, mặc không đủ ấm. "Nhìn cái cảnh làm ăn khật khừ, thấy buồn cười lắm, nhưng thiên hạ ai cũng vậy nên cái guồng quay vẫn chậm chạp, đều đều quay những vòng tẻ ngắt " - Giám đốc Hoà tâm sự.
Ba năm đầu làm việc ở xí nghiệp, nhờ sự phấn đấu hết mình , Đỗ Văn Hoà đã nhanh chóng được đề bạt lên phó phòng, rồi trưởng phòng kế hoạch của xí nghiệp. Đúng lúc anh được bổ nhiệm làm phó giám đốc(năm 1986) cũng là khi nền kinh tế chuyển từ bao cấp sang cơ chế thị trường. Mới "nhậm chức", anh đã vấp ngay phải những thử thách mới của thời kì chuyển đổi. Ngoài giám đốc là người đứng mũi chịu sào phải lo chung mọi việc, thì Đỗ Văn Hoà với cương vị phó giám đốc phụ trách kinh doanh không khỏi đau đầu nghĩ phương án để công ty trụ được và phát triển trong lúc giao thời. Cái khó đặt ra cho người làm công tác kinh doanh lúc đó thật nặng nề vì sản phẩm khoá Trung Quốc với sự đa dạng về mẫu mã, giá thành rẻ đã tràn ngập và chiếm lĩnh gần hết thị trường Việt Nam. Chất lượng kém, mẫu mã nghèo nàn đã khiến cho Việt Tiệp chao đảo, tưởng chừng như bị nhấn chìm vào cơn lốc của thị trường thời mở cửa. Nhiều doanh nghiệp trong nước đã chọn "giải pháp an toàn" là chuyển sang làm gia công để có lương cho công nhân. Tất cả điều đó đặt ban giám đốc Việt Tiệp trước bài toán khó: Buông xuôi để chết hay tìm mọi cách để thoát khỏi "cơn bĩ cực". Cuối cùng ban giám đốc công ty cũng quyết định : Bám trụ, giữ nghề, tìm cách gỡ dần từng khó khăn.
Là một người trực tiếp phụ trách công việc kinh doanh - mấu chốt mọi sự thành bại trong làm ăn cuả công ty, Đỗ Văn Hoà đã nhận thức rất sâu sắc một vấn đề then chốt: Muốn tồn tại, phát triển thì phải phát triển được thị trường.
Công việc khó khăn này được tiến hành trong khi công ty chỉ có một chiếc xe Gat 69, vừa là xe giám đốc đi làm vừa là xe chở hàng đi bán. Vì vậy, nhiều khi anh em đã phải đi chào hàng bằng các hình thức: đi bộ, đi xe đạp thồ hàng bán... Có những lúc phải nằm vùng ở Sài Gòn hàng tháng trời, thuê nhà dân, bán lẻ khoá khắp nơi mới thu được vài chục ngàn đồng, thậm chí phải hàng đổi hàng để lấy mỡ, lúa, gạo... lo Tết cho công nhân.
Nhìn cơ ngơi khang trang với tài sản khá lớn như hiện nay, anh vẫn còn nhớ như in một kỉ niệm thời đầu đi khai phá, tìm kiếm thị trường: Đó là lần đầu tiên đưa hàng vào Sài Gòn; lúc đó có khoảng 10 tấn hàng, đi hơn 10 ngày mà phải chịu bao phen hú vía: Xe suýt lao xuống bến phà Sông Lam khi qua Nghệ An, rồi đến Quảng Bình thì xe lại bị lật. Vậy là trong đêm mưa to, gió lớn, anh em vừa phải phân công người bảo vệ hàng, vừa phải thuê dân bốc hàng. May mà không mất mát gì. Chung quy của những rủi ro đó là do cái nghèo, cái khó tạo ra." Bởi lúc đó chúng tôi làm gì có tiền để thuê xe tốt. Anh em vào đến Sài Gòn, đói và mệt lả, chỉ mong được một bữa ăn ngon để hồi lại sức, nhưng không dám ăn vì hàng chưa bán được, tiền công tác phí cũng không có như bây giờ".
Nhìn lại những ngày mày mò tìm kiếm thị trường ấy, mới thấy việc sản phẩm của Việt Tiệp có mặt ở khắp các tỉnh thành trong cả nước là một điều không dễ dàng. Tuy nhiên, có hàng, chào hàng được nhưng duy trì được thị trường tiêu thụ hay không lại là một vấn đề không đơn giản. Vì vậy, song song với tìm kiếm thị trường,điều anh quan tâm là làm thế nào nâng cao chất lượng, mẫu mã sản phẩm đáp ứng được nhu cầu thị trường.
Vậy là lại phải đột phá vào khâu sản xuất. Lúc đó một số nước như Ý, Angiêri đến thăm xí nghiệp và muốn được ký kết liên doanh. Ban giám đốc đã từng lưỡng lự trước sự mời gọi đầy hấp dẫn này, nhưng rồi cuối cùng đều đi đến thống nhất:"Chúng ta sẽ đi lên bằng nội lực, phải quyết tâm đạt được thành công bằng sức mình chứ không phải liên doanh". Các phong trào phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật được phát động trong toàn xí nghiệp để nhằm tạo ra được những sản phẩm đáp ứng nhu cầu thị trường. Thợ khoá giỏi trong cả nước được xí nghiệp chiêu mộ. Sản phẩm khoá Việt Tiệp đã bắt đầu chiếm được cảm tình của người tiêu dùng. "Cơn bĩ cực" dần qua đi và ánh bình minh cũng đã lấp ló ở chân trời, báo hiệu Việt Tiệp đã khởi sắc.
Đến "Hồi thái lai"
Vậy là thoát khỏi những ngày khó khăn nhất của thời kỳ chuyển đổi. Nhưng như vậy chưa phải là hết khó khăn, là ung dung tiếp bước. Việt Tiệp thừa kế cơ ngơi là một dây chuyền sản xuất có công suất 1 triệu sản phẩm/ năm, điều đó phù hợp với thời bao cấp nhưng sang kinh tế thị trường thì không còn phù hợp .Vì thế, bài toán "tiếp tục đổi mới" luôn được đặt ra. Ban giám đốc quyết định đầu tư trang thiết bị với mức 10 -15 tỷ đồng/ năm. Những trang thiết bị cuả Đài Loan, Đức, Nhật được nhập vào, đổi mới tới 90% trang thiết bị cũ. Chỉ riêng năm 2003, công ty đã đầu tư 9,5 tỷ đồng mua máy móc thiết bị như: máy đúc ép 50 tấn, máy phay rãnh chìa, máy cắt dây CNC, máy tiện bi chốt; trang bị đầy đủ máy vi tính cho các phòng; xây dựng thêm một nhà xưởng với diện tích 1500m­­­­­­­­2 giúp cho việc điều hành sản xuất được tốt hơn. Anh cũng đặc biệt chú trọng đến việc tự trang, tự chế các thiết bị, do đó công ty đã tự làm được thiết bị và khuôn gá như: máy uốn cầu RS07, khuôn cho máy đúc ép và một số thiết bị chuyên dùng khác đảm bảo phục vụ sản xuất kịp thời, tiết kiệm được ngoại tệ.
Ba mươi năm, từ một xí nghiệp sập xệ kiểu tồn tại "để lấy vì" với trang thiết bị hạn chế, sản phẩm nghèo nàn, nay Việt Tiệp đã trở thành một doanh nghiệp có tên tuổi. Đến nay, công ty đã có trên 100 loại sản phẩm khoá, sản lượng 7,5 triệu sản phẩm/năm. Ngoài ra, công ty còn mở rộng thêm mặt hàng bản lề, ke cửa, chốt cửa để tạo thêm công ăn việc làm và thu nhập cho công nhân viên. Mức doanh thu của công ty năm sau bao giờ cũng cao hơn năm trước: Năm 2002 là 84 tỷ thì năm 2003 đã đạt 105 tỷ đồng. Sản lượng năm 2002 đạt 6 triệu khoá thì năm 2003 đạt 7,5 triệu khoá...Sản phẩm của Việt Tiệp có đại lý tiêu thụ ở tất cả các tỉnh, thành trên cả nước, công ty có tới 4 chi nhánh: 2 ở Hà Nội, 1 ở Đà Nẵng và 1 ở TP.Hồ Chí Minh.
Sản phẩm Khoá Việt Tiệp nhờ vậy đã đạt được huy chương, cúp tại các kỳ hội chợ nhiều năm liền: Cúp Vàng tại Hội chợ triển lãm Công nghiệp - Thương mại phía nam, Huy chương Vàng tại hội chợ quốc tế Cần Thơ, Hội chợ quốc tế hàng Công nghiệp Việt Nam, Cúp Vàng Hà Nội tại Hội chợ Doanh nghiệp Việt Nam hướng tới ngàn năm Thăng Long. Việt Tiệp cũng đã được người tiêu dùng cả nước bình chọn là Hàng Việt Nam chất lượng cao nhiều năm. Công ty đã được Huân chương Lao động hạng Ba, rồi hạng nhì, đặc biệt năm 2003 công ty vinh dự được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhất. Và hiện nay, Việt Tiệp đang là doanh nghiệp đứng đầu ngành hàng kim khí gia dụng.
Lương bình quân của cán bộ, công nhân, nhân viên công ty hiện nay đạt mức 1,2 triệu đồng/người/tháng. Cán bộ, nhân viên ở đây rất, tự hào về công ty của mình, họ được đảm bảo đầy đủ các chế độ nên làm việc hết sức mình. Công ty cũng đã cải tạo, mở rộng trường mầm non khang trang, thoáng mát, hợp vệ sinh để tạo điều kiện cho các cháu học tập tốt, giúp cho cha mẹ các cháu yên tâm làm việc.
Những bài học rút ra
Trước hết, đó là sự năng động, sáng tạo, đoàn kết của tập thể cán bộ, nhân viên công ty, mà người cán bộ đầu tài chính là Giám đốc Đỗ Văn Hoà. Gần nửa cuộc đời gắn bó với Việt Tiệp, chứng kiến những thăng trầm của công ty, anh là người hơn ai hết hiểu rõ: Muốn thành công phải làm gì? Vì vậy, năm 2002 khi nhậm chức giám đốc, anh đã mạnh bạo đổi mới toàn bộ nhân viên. Anh nhận thấy có hai phòng chức năng có tính chất quyết định sự thành công của công ty đó là phòng nghiên cứu, phát triển sản phẩm mới và phòng thị trường. Do đó, ở hai phòng này 100% cán bộ, nhân viên đều trẻ, có trình độ đại học. Để khuyến khích họ làm việc có hiệu quả, giám đốc đã áp dụng một cơ chế đặc biệt: Ngoài lương, họ còn có thưởng sáng kiến, thưởng doanh thu, thưởng trên hiệu quả từng loại sản phẩm. Vì vậy mà các sản phẩm khoá tốt, đẹp ngày càng nhiều. Cán bộ bán hàng được áp dụng chính sách khoán doanh thu, áp dụng với từng vùng, miền khác nhau nên họ đã cố hết sức để đạt được doanh thu bán hàng ngày càng cao.
Cán bộ chủ chốt được quan tâm bổ nhiệm theo niên hạn: Trưởng phòng, quản đốc 3 năm một lần; phó phòng, phó quản đốc 2 năm 1 lần. Điều này tạo tính chủ động, tự giác, phát huy tính tích cực của cán bộ.
Làm giám đốc là phải lo mọi thứ, nhưng phải biết đầu tư cho yếu tố nào là nhiều, yếu tố nào ít. Không phải chỉ dốc tiền, của, sức người cho sản xuất để có được sản phẩm tốt, rẻ, đẹp, mà bài học về công tác thị trường vẫn luôn là vấn đề thời sự, sống còn đối với công ty. Giám đốc Hoà ví von: Một mặt hàng tốt, đẹp, rẻ cũng giống như một cô gái tốt bụng, xinh đẹp, nếu cứ để mãi trong xó rừng không ai biết đến thì cũng đến nước ....ế. Vì vậy, thị trường vẫn luôn là khâu then chốt được công ty rất chú trọng. Để mở rộng thị trường, nhiều hình thức bán hàng, chiết khấu, thưởng tháng, quý... được áp dụng cho đại lý từng vùng miền khác nhau. Việc chọn đại lý như thế nào để đạt doanh thu bán hàng cao cũng được anh chú trọng. Hàng năm, công ty đều tổ chức Hội nghị khách hàng để lắng nghe ý kiến khách hàng. Những khách hàng bán được số lượng lớn, khách hàng truyền thống được áp dụng các chính sách đặc biệt như được mời đi nghỉ mát... Nhờ vậy mà mạng lưới đại lý, cửa hàng tiêu thụ sản phẩm Việt Tiệp ở các tỉnh thành đều là những khách hàng trung thành, gắn bó với Công ty. Không chỉ bó hẹp trong thị trường nội địa, Anh cũng đã "để mắt" dến thị trường xuất khẩu từ nhiều năm nay. Trước đây, Việt Tiệp mới chỉ xuất khẩu được một lượng không lớn sản phẩm sang Angiêri, Cu ba... thì nay sản phẩm khoá Việt Tiệp đã có mặt ở Trung Đông, Cô Oét.
Hiện nay, hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001-2000 đang được công ty duy trì thường xuyên và có hiệu quả. Công ty đã lập ra kế hoạch: Năm 2004 này phải phấn đấy đạt doanh thu 120 tỷ đồng (bằng 114,2% năm 2003), sản phẩm sản xuất đạt 7,5 - 7,7 triệu sản phẩm khoá/năm (bằng 102,6% năm 2003). Ngoài ra, công ty còn phấn đấu nâng cao tỷ trọng và đa dạng hoá các sản phẩm có giá trị cao như: Tay nắm khoá cửa, khoá clêmon, khoá có dạng prôfil chìa mới..., triển khai sản xuất khoá két bạc, mẫu két bạc, tiến tới sản xuất két bạc; phát triển sản phẩm khoá mới có dạng chìa vi tính và sản xuất thêm một số mặt hàng kim khí tiêu dùng khác như: bản lề, ke cửa, chốt cửa cao cấp.
Công ty cũng dự kiến mở rộng mặt bằng sản xuất, đầu tư thêm thiết bị tự động phục vụ chế tạo khuôn gá cho cơ điện, bổ sung một số thiết bị, phương tiện phục vụ sản xuất và quản lý.
Công tác đào tạo cán bộ, nâng cao tay nghề cho công nhân, đảm bảo nâng cao đời sống người lao động được chú trọng.
Đặc biệt, công tác thị trường được tăng cường bằng cách quảng bá hình ảnh thương hiệu khoá Việt Tiệp trong và ngoài nước, mở rộng mạng lưới tiêu thụ sản phẩm...
Đó là hàng núi những công việc đặt ra yêu cầu phải thực hiện một cách tốt nhất. Nói thì dễ, mà làm thì thực khó. Nhưng toàn bộ cán bộ, công nhân viên công ty vẫn tin tưởng rằng kế hoạch năm 2004 sẽ hoàn thành xuất sắc. Họ tin như vậy vì họ có cơ sở: Năm 2003, công ty đã đạt giá trị sản xuất công nghiệp từ 2 con số lên 3 con số(103 tỷ), doanh thu đạt tới 105 tỷ (tăng 21% so với 2002). Họ tin tưởng vì giám đốc không chỉ lo cho guồng máy sản xuất được vận hành trơn tru, năng suất cao, mà đời sống người lao động cũng được nâng cao về vật chất, thoải mái về tinh thần.
Chia tay Giám đốc Đỗ Văn Hoà, tôi cũng lây niềm tin tưởng của cán bộ công nhân viên công ty. Nhìn gương mặt rắn rỏi, tác phong nhanh nhẹn của anh, tôi nghĩ: Chắc chắn Việt Tiệp sẽ đạt được thành tích cao hơn nữa, vì họ có một người chèo lái rất vững chắc.