|
NGƯỜI TÂM HUYẾT VỚI NGÀNH CHẾ TẠO MÁY ĐIỆN
Người đàn ông với dáng vẻ thư sinh, có giọng nói miền Nam dễ nghe ngồi trước mặt chúng tôi chính là anh Tôn Long Ngà - Giám
đốc nhà máy chế tạo biến thế Hà nội. Tiếp chúng tôi trong căn phòng vẫn
còn bộn bề chứng tỏ chủ nhân mới chuyển đến đây chưa được bao lâu. Biết
anh từ lâu nên chúng tôi rất mừng khi Nhà máy chế tạo biến thế dưới sự
lãnh đạo của anh ngày càng phát triển và chúng tôi hiểu một điều để có
cơ ngơi khang trang như hiện nay anh đã vất vả biết nhường nào khi bắt
tay xây dựng lại nhà máy từ con số 0 tròn trĩnh. Đối với công việc anh
là người đầy nhiệt huyết nhưng anh lại chẳng muốn nói gì về mình làm
chúng tôi cảm thấy bối rối khi bắt đầu câu chuyện.
Thời thơ ấu
anh chẳng được sống cùng gia đình lâu bởi chiến tranh hai miền chia
cắt. Năm lên 8 tuổi chia tay má và hai người em, anh và hai chị gái
cùng ba tập kết ra Bắc. Ngay từ khi còn học ở trường miền Nam, anh đã
là cậu học trò xuất sắc, đặc biệt môn văn học anh luôn đạt điểm cao.
Nhiều bài văn đã trở thành bài mẫu được đọc trước toàn lớp ,toàn khoá
học. Trong cuốn lưu bút các bạn viết khi chia tay anh chứa đầy tình cảm
học trò và các bạn hy vọng anh tiếp tục học và phát huy khả năng văn
học của mình. Bản thân anh cũng nghĩ sau này có điều kiện sẽ nghiên cứu
sâu về văn học. Niềm say mê văn học theo anh trong suốt những năm sau
này khi học ở trường Bưởi – Hà Nội. Tốt nghiệp phổ thông năm 1965 anh
được cử đi học tại Triều Tiên. Anh được bố trí vào môn chế tạo máy
điện. Có lẽ đây là bước ngoặt lớn trong cuộc đời anh, anh nhận thấy
mình không chỉ say mê văn học mà những điều lý thú từ môn vật lý ngày
càng lôi cuốn anh.Kết thúc 7 năm học anh xin về làm việc tại Nhà máy
chế tạo biến thế Hà Nội vì anh thích được áp dụng những điều đã học vào
thực tế.
Những ngày đầu mới về nhà máy đang trong giai đoạn chiến
tranh ác liệt chứng kiến 12 ngày đêm máy bay Mỹ bắn phá Hà Nội, anh đã
trực tiếp chứng kiến những nỗi đau do chiến tranh gây ra và xác định
cho mình phải cố gắng làm việc thật tốt mang kiến thức đã học được để
xây dựng nhà máy tốt hơn. Đó cũng là điều gia đình luôn mong đợi và đặt
nhiều niềm tin vào anh. Thời kỳ đó nhà máy chế tạo biến thế là nhà máy
duy nhất của Việt Nam chế tạo máy biến áp cung cấp cho cả nước. Anh kỹ
sư trẻ có kiến thức ham học hỏi luôn miệt mài nghiên cứu cải tiến để
tìm ra những sản phẩm có chất lượng tốt hơn. Được sự động viên thông
cảm của người vợ hiền thay anh chăm sóc nuôi dạy con cái anh lao vào
công việc nhiều lúc quên cả thời gian và gia đình. Công việc dở dang
theo anh trong từng bữa ăn giấc ngủ là chuyện thường tình. Nhiều cải
tiến được tính toán kỹ lưõng trước khi đưa vào sản xuất thử nhưng lại
không đạt kết quả đòi hỏi anh phải kiên nhẫn xem xét lại.Ví dụ như việc
cải tiến bộ tản nhiệt của máy biến áp. Ngày xưa, bộ tản nhiệt của máy
biến áp có dạng hình ống nên kích thước này to, hiệu quả tản nhiệt kém,
lại không tiết kiệm được dầu biến thế. Qua một thời gian tự tìm tòi,
nghiên cứu, tính toán và thí nghiệm, có lúc không thành công phải làm
đi làm lại nhiều lần, cuối cùng anh và các cộng sự của anh đã cho ra
đời một loại tản nhiệt mới. Đó là kiểu tản nhiệt tấm “lò sưởi” có đặc
tính tản nhiệt tốt, kích thước gọn, nhẹ, đẹp, tiết kiệm được vật tư.
Sản phẩm mới được nhà máy chế tạo biến thế áp dụng từ năm1991 đúng vào
những năm đầu của cơ chế thị trường đã giúp nhà máy chiếm lĩnh được thị
phần trong nước. Vài năm sau đó các cơ sở sản xuất máy biến áp khác
trong nước cũng bắt chước mẫu mã tương tự.
Tôi được biết anh còn
nhiều sáng kiến cải tiến, có thể nói gần như toàn bộ các chi tiết của
máy biến áp đều có bàn tay, khối óc của anh tìm tòi suy nghĩ, cải tiến
để có được sản phẩm như ngày hôm nay. Đặc biệt trong lĩnh vực máy biến
áp anh là người đi đầu và có nhiều đóng góp cho nhà máy chế tạo biến
thế. Những năm 1980 khu gang thép Thái Nguyên gặp nhiều khó khăn trong
sản xuất thép vì thiếu than cho lò cao. Được Bộ cơ khí luyện kim ủng hộ
khu gang thép Thái Nguyên muốn chuyển hướng sản xuất thép bằng phương
pháp lò điện. Vì trong thời gian này sắt thép phế trong nước rất nhiều,
nhưng muốn sản xuất thép bằng phương pháp lò điện thì vấn đề chủ yếu là
phải có MBA lò công suất lớn nhưng trong nước chưa sản xuất được. Anh
được giao nhiệm vụ nghiên cứu thiết kế chế tạo MBA lò gang công suất
3200 KVA có dòng điện thứ cấp đến 24000 A. Đây là một công trình lớn
với mục đích là sử dụng quặng sắt ở Trại Cau Thái Nguyên để chế tạo
gang bằng phương pháp lò điện dùng hồ điện cực. Sau đó từ gang chế tạo
ra thép. Công trình này được Bộ cơ khí luyện kim rất quan tâm và công
đoàn Bộ đứng ra phát động phong trào thi đua giữa hai đơn vị. Kết quả
là sau một thời gian bản thân vừa nghiên cứu thiết kế, vừa chỉ đạo sản
xuất anh và nhà máy chế tạo biến thế đã chế tạo thành công MBA lò gang,
một công trình lớn nhất trong lĩnh vực chế tạo biến áp lúc bấy giờ. Sau
khi công trình MBA lò gang thành công, anh đã tham gia thiết kế, chế
tạo hàng loạt MBA lò luyện thép có công suất trên 10.000 KVA cho khu
gang thép Thái Nguyên và công ty thép Miền Nam. Tên tuổi của anh đã gắn
liền với ngành luyện thép bởi những công trình lò luyện thép 10 tấn, 20
tấn và hơn nữa. Anh đã đóng góp một phần xứng đáng cho nhà máy Chế tạo
biến thế và góp phần tháo gỡ khó khăn cho các đơn vị bạn.
Với những
công trình trên, 8 năm liên tục (1984-1992) anh vinh dự được Tổng liên
đoàn lao động Việt Nam cấp 8 bằng lao động sáng tạo. Quả là một thành
tích đáng nể. Mọi người đều khâm phục những việc anh đã làm cho nhà máy
và lãnh đạo nhà máy cũng không phụ lòng anh, năm 1982 anh được đề bạt
làm Phó phòng thiết kế. Năm 1987 anh chính thức được 100% phiếu bầu làm
Phó giám đốc kỹ thuật nhà máy không qua cấp trưởng phòng và trợ lý. Đây
thực sự là một ngoại lệ của Tổng công ty Thiết bị điện và Nhà máy chế
tạo biến thế. Được sự tín nhiệm của mọi người anh phấn khởi làm việc.
Năm 1985 anh được tín nhiệm bầu làm bí thư Đảng uỷ Nhà máy. Với cương
vị mới anh đã giúp đỡ và đào tạo nhiều cán bộ trẻ để họ có thêm kinh
nghiệm và trở thành những cán bộ nòng cốt của nhà máy chế tạo biến thế
sau này.
Năm1994, nhà máy chế tạo biến thế liên doanh với tập
đoàn ABB là tập đoàn lớn nhất của thế giới về sản xuất máy biến thế.
Trong liên doanh có 4 trung tâm, anh được cử làm Giám đốc Trung tâm
dịch vụ và sửa chữa máy biến áp đặc biệt. Tất cả các trung tâm của liên
doanh đều có chuyên gia nước ngoài trừ trung tâm do anh làm giám đốc
chứng tỏ năng lực của anh được các chuyên gia trong và ngoài nước đánh
giá cao. Những kinh nghiệm về quản lý anh đã học được rất nhiều từ
trung tâm nà
Do ảnh hưởng của suy thoái kinh tế khu vực, liên doanh
chế tạo biến thế - ABB hoạt động không có hiệu quả nên từ 4 trung tâm
ban đầu thu hẹp lại thành 2 trung tâm kéo theo số lao động cũng bị giảm
từ 474 người xuống còn 200 người. Riêng cuối năm 1998 liên doanh chấm
dứt hợp đồng gần 100 người có độ tuổi từ 35 đến 40. Đứng trước hoàn
cảnh khó khăn của bao nhiêu con người lao động bị mất việc trong độ
tuổi rất khó để xin được việc làm nên mặc dù đang làm giám đốc và nằm
trong Hội đồng quản trị của công ty liên doanh anh đã xin ra khỏi liên
doanh với mong muốn có thể giúp đỡ người lao động.Được tổng công ty
thiết bị điện đồng ý anh đã cùng một số cán bộ cũ của nhà máy quyết tâm
đứng lên khôi phục lại sản xuất của nhà máy chế tạo biến thế. Chính
lãnh đạo tổng công ty và đặc biệt những người lao động ủng hộ anh rất
nhiệt tình bởi cuộc sống của họ và gia đình phụ thuộc vào sự tồn tại và
phát triển của nhà máy. Việc khôi phục lại nhà máy ban đầu gặp rất
nhiều khó khăn do thiết bị máy móc, nhà xưởng của nhà máy trước đây đã
góp hết vào liên doanh. Tài sản lưu động chỉ còn khoảng 860 triệu, nhà
xưởng thiết bị không có, các cơ cấu tổ chức không còn nữa, phải đi thuê
nhà xưởng của công ty cơ khí thuỷ lợi…… Thuận lợi lớn nhất của nhà máy
chính là những khách hàng trước đây đã từng gắn bó với nhà máy.Anh hiểu
chính mình với tư cách là giám đốc phải biết khéo léo sử dụng những
kinh nghiệm về kỹ thuật, quản lý mà mình đã tích luỹ trong thời gian
qua cùng với tập thể người lao động vượt qua khó khăn này. Anh hăm hở
tìm đến những bạn hàng cũ giúp anh ứng vốn trước. Rồi vay thêm vốn ngân
hàng. Những sản phẩm đầu tiên xuất xưởng trong niềm vui hạnh phúc vô bờ
của tập thể nhà máy. Tất cả đều chung mục đích làm sao các sản phẩm của
nhà máy lại được khách hàng chấp nhận trở lại. Mặc dù rất vất vả thiếu
thốn đủ thứ nhưng cái mà nhân viên nhà máy chế tạo biến thế không bao
giờ thiếu đó chính là niềm tin về sự tồn tại phát triển lớn mạnh của
nhà máy do đó mỗi sản phẩm mang nhãn hiệu nhà máy chế tạo biến thế đều
được những người công nhân nâng niu trân trọng. Chính họ yêu cầu rất
khắt khe về sản phẩm bởi nếu đánh mất niềm tin đối với khách hàng lúc
này là mất tất cả. Từ chỗ ban đầu chỉ có 20 người sau 2 năm con số tăng
lên 80 người và hiện nay là150 người chứng tỏ nhà máy đã tìm ra hướng
đi hiệu quả. Sau những cố gắng nỗ lực của cán bộ công nhân nhà máy đặc
biệt là vai trò to lớn của người giám đốc, nhà máy chế tạo biến thế dần
dần phát triển, bạn hàng mới tìm đến với nhà máy ngày càng nhiều. Uy
tín của nhà máy từng bước được khẳng định. Sản phẩm của nhà máy chế tạo
biến thế có mặt khắp mọi miền đất nước. Từ chỗ phải đi thuê nhà xưởng
,đầu năm 2004, niềm vui lớn đến với lãnh đạo nhân viên khi toàn bộ nhà
máy được chuyển đến khu nhà xưởng khang trang với trang thiết bị hiện
đại tại Cầu Diễn.Thế là giờ đây mọi người có thể yên tâm làm việc, bữa
trưa nóng hổi mà nhà bếp chuẩn bị với những thực đơn thay đổi hàng ngày
làm ấm lòng người. Anh đã dành cả tuổi thanh xuân của mình cho sự phát
triển của nhà máy,thấy đời sống của công nhân nhà máy ngày một khá hơn,
mọi người đoàn kết, chăm lo đến sự phát triển của nhà máy là niềm vui
hạnh phúc là phần thưởng tinh thần lớn lao đối với người lãnh đạo hết
lòng vì nhà máy như anh
Xuân nhi - Doanh nhân Việt Nam xưa & nay |
