“TRÁI NGỌT” TRÊN VÙNG CÁT TRẮNG

Vượt lên sự khô cằn, khắc nghiệt của thiên nhiên là sức sống mãnh liệt của những con người đất Quảng Bình sớm đã thích nghi với “cát trắng gió Lào”. Chắt lọc tinh hoa đất trời của vùng địa linh đã tạo cho đời không ít những trái ngọt quý giá. Để rồi hôm nay, dù ở vị trí nào hay ở bất cứ nơi đâu, những “trái ngọt” của vùng đất Quảng Bình thuở nào vẫn phát huy tinh thần không ngại gian khó, vượt qua thách thức góp phần xây dựng quê hương đất nước ngày càng giàu đẹp hơn. Giám đốc Công ty TNHH nhà nước một thành viên Đầu tư và Phát triển Nông nghiệp Hà Nội Phan Minh Nguyệt là một người như thế!
Quảng Bình quê anh
Chẳng giấy bút nào tả siết nỗi vất vả của những con người sinh ra trên mảnh đất Quảng Bình với hun hút những bãi cát trắng trải dài nóng bỏng mỗi khi có đợt gió Lào thổi qua. Vốn dễ sống như cây khoai lang cũng đành bất lực trước sự khắc nghiệt của tạo hóa. Nhưng điều đó cũng chẳng làm cho bọn trẻ như Nguyệt giảm bớt tính nghịch ngợm quậy phá thường trực ở cái tuổi “nhất quỉ nhì ma”. Là người con thứ hai trong gia đình có tới 8 anh em, bố tham gia họat động cách mạng nên cuộc sống hàng ngày của mấy mẹ con càng thêm vất vả. Dường như sự lam lũ của những người dân quê anh không thoát khỏi cái đói, cái nghèo đeo đẳng. Điều đó càng hun đúc trong anh ý chí quyết tâm vươn lên vượt qua hoàn cảnh trớ trêu của sự nghèo khó. Có một con đường sáng mở ra trước mắt anh lúc đó chính là tri thức, là sự phấn đấu hết mình cho việc học hành dù sự lựa chọn đó không hề đơn giản. Là một trong 3 người ít ỏi trong xã quyết định học tiếp cấp 3 trong gia cảnh khó khăn được xem là lựa chọn mang tính bước ngoặt. Vậy là trên đôi vai của chàng trai nghèo ham học là những gánh củi, gánh sắn lặn lộn hơn 20 cây số từ nhà đến nơi ở trọ suốt mấy năm trời đằng đẵng. Với đôi dép lê mòn gót, chiếc quần vá cũ kỹ và thành tích học tập vượt trội, anh đã trở thành tấm gương sáng cho các lớp thế hệ học trò trong huyện. Học hết cấp 3, ước mơ được tiếp tục theo học đại học đành bở dở khi có quyết định nhập ngũ. Biết anh là người có chí, hơn 10 năm theo học đều là học trò giỏi và cán bộ gương mẫu nên Quân đội tạo điều kiện cho anh dự thi vào đại học sau một năm tu dưỡng trong quân ngũ. Không ngờ, anh lại là một trong 5 người xuất sắc nhất được cử đi học Đại học Quân sự tại Liên Xô (cũ). Lại càng vinh dự và tự hào hơn khi anh trở thành người đầu tiên của đơn vị tăng thiết giáp được đứng trong đội ngũ của Đảng khi mới tròn 20 tuổi. Hành trang theo anh sang nước bạn là lòng quyết tâm, niềm tin yêu và hy vọng của gia đình và anh em trong đơn vị. Không khỏi ngỡ ngàng trước sự giàu có của nước bạn với la liệt hàng hóa trên các cửa hàng, tuyến phố, con đường anh qua khác hẳn sự nghèo khó, khan hiếm trong nước đầu những năm 80 của thế kỷ trước khiến anh càng thấy trân trọng những gì đang có và thầm mong quê hương đất nước sớm thoát khỏi đói nghèo, lạc hậu. Biến quyết tâm thành hành động, với kết quả học tập xuất sắc, một lần nữa anh được lựa chọn trong số 2 sinh viên Việt Nam trong tổng số hàng nghìn sinh viên trong trường được học đồng thời cả trường Đại học Tổng hợp sau 2 năm nơi tu nghiệp nơi đất khách.
Trở về nước với 2 tấm bằng Đại học loại ưu trong tay anh được tiến cử là Đại đội trưởng Sư đoàn 304, Quân đoàn 2. Những tưởng cả đời anh sẽ mãi gắn liền với Quân đội, chẳng ngờ anh lại bị nhiễm nấm ở tay, dị ứng xăng dầu từ việc tiếp xúc trong công việc hàng ngày. Không muốn trở thành gánh nặng cho mọi người, anh quyết định xin chuyển ngành dù biết rằng cuộc sống bên ngoài sẽ có nhiều bất lợi khi bắt tay làm lại từ đầu.
Từ duyên…
Dù đã được trang bị những kiến thức khoa học làm nền tảng, nhưng bắt đầu từ đâu với chàng kỹ sư tăng thiết giáp quả là không đơn giản. May lại được mấy anh bạn rủ sang làm nông nghiệp, nào là chiết suất tinh dầu, hương liệu, nào là làm phân bón…Lúc đó, công việc như là cứu cánh để anh tiếp tục đứng lên. Theo lời rủ của bạn bè, anh nghĩ đơn giản ngoài những kiến thức đã được trang bị, đối với anh nghề nông ngấm vào người như máu thịt, gần gũi như hơi thở hàng ngày. Rồi từ chỗ xác định theo đuổi nghề vì “miếng cơm manh áo”, hàng ngày gắn bó với thiên nhiên, với cỏ cây hoa lá chẳng biết tự bao giờ trong anh trỗi dậy niềm đam mê, quyến luyến không rời với nông nghiệp. Suy cho cùng người nông dân ở đâu cũng vất vả, suốt ngày lam lũ sớm hôm mà cái nghèo vẫn treo lơ lửng, nhất là khi mất mùa do tác động bất thường của thời tiết. Anh luôn trăn trở, kiếm tìm làm sao để nâng cao năng suất cây trồng, vật nuôi, làm sao giúp bà con bớt nghèo, bớt chông chênh trong cuộc sống. Vốn tính thông minh, nhanh nhẹn lại ham học hỏi, anh tiếp cận lĩnh vực mới không mấy khó khăn. Không chỉ dày công nghiên cứu qua tài liệu thu được, nhiều vấn đề khó hiểu anh chẳng quản ngại khó khăn tìm gặp các chuyên gia nông nghiệp trong Viện nghiên cứu di truyền mong giải đáp những điều vướng mắc. Với cách thu lượm kiến thức từ những trăn trở thực tế, không chỉ làm giàu thêm kho tàng tri thức về nông nghiệp của mình mà anh đã thực sự dốc tâm sức cùng bao vui buồn của người nông dân trên khắp mọi miền đất nước. Niềm đam mê theo đuổi nghề nông được chấp cánh khi anh chính thức trở thành giám đốc Xí nghiệp Rau quả sạch và Thực nghiệm phân bón Hà Nội vào năm 1998. Đảm nhiệm vai trò mới, anh có điều kiện phát huy khả năng trong môi trường nghiên cứu chuyên nghiệp. Đó cũng là khoảng thời gian nền kinh tế Việt Nam có nhiều khởi sắc, mức sống của người dân từng bước được nâng lên đáng kể. Do đó cung cấp cho thị trường sản phẩm nông nghiệp sạch được coi là vấn đề cần thiết, đáp ứng nhu cầu của người dân thủ đô và là nhiệm vụ trọng tâm của Xí nghiệp lúc đó.
…. Đến nghiệp
Sinh năm Nhâm Dần, dường như ông trời phú cho anh sức mạnh và lòng dũng cảm của vị chúa tể muôn loài nên ngay từ thuở cắp sách đến trường anh luôn được tin tưởng giữ vị trí “thủ lĩnh”. Phát huy sự nhanh nhạy, quyết đoán trong việc nắm bắt và xử lý công việc, nhiều vấn đề khó khăn được anh chỉ đạo thực hiện một cách nhanh chóng và hiệu quả. Tính anh thẳng thắn, cương trực, luôn có tư tưởng đổi mới và dám chịu trách nhiệm trước mọi công việc nên được bạn bè và đồng nghiệp nể trọng. Là người có ý chí, tinh thần cầu thị cao nên anh đã quyết tâm làm điều gì phải làm cho bằng được, nhất là những điều có lợi cho nông nghiệp nước nhà. Bản lĩnh đó được minh chứng cho những vị trí ngày càng cao hơn sau này. Năm 2004, anh trở thành Giám đốc Trung tâm rau hoa quả. Năm 2005, anh trở thành Giám đốc công ty giống cây trồng Hà Nội. Đặc biệt tháng 12 năm 2005, do sắp xếp đổi mới doanh nghiệp Công ty Giống cây trồng Hà Nội sáp nhập thêm 5 đơn vị trở thành Công ty TNHH một thành viên Đầu tư và Phát triển Nông nghiệp Hà Nội (HADICO), một lần nữa anh lại được tin tưởng giữ vị trí cao nhất Công ty: Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc. Lúc này, anh đã có trong tay kinh nghiệm quản lý và tấm bằng Đại học tài chính loại ưu từ sự cần mẫn học thêm vào những buổi tối sau giờ làm việc đủ để gánh vác những vị trí quan trọng từ bao lời mời gọi hấp dẫn. Nhưng với anh, giờ đây ngành nông nghiệp đã trở thành đam mê không thể xa rời. Dù biết rằng, gánh nặng của người đứng đầu công ty kinh doanh trong lĩnh vực này quả thật không đơn giản khi mà hầu hết các đơn vị mới sáp nhập đều trong trạng thái nhiều năm thua lỗ kéo dài.
Lội ngược dòng
Điều làm anh đau đầu nhất chính là sau khi sát nhập công ty phải vực các đơn vị thành viên trước sự thua lỗ kéo dài, tinh thần lao động rệu rã, chán nản. Vẫn những con người đó, anh mạnh dạn sắp xếp đổi mới theo hướng tinh giản đội ngũ quản lý, một mặt động viên khích lệ anh em, mặt khác mạnh dạn mở rộng nhiều mảng dịch vụ nhằm tạo thêm việc làm cho CBCNV như: dịch vụ du lịch sinh thái, nhà hàng, “lấn sân” sang lĩnh vực bất động sản, triển khai xây dựng các dự án phục vụ cho lĩnh vực nông nghiệp như: dự án giết mổ gia cầm tại Minh Khai, Chợ đầu mối Minh Khai, dự án vườn thực vật, xây dựng trường dạy nghề…Đặc biệt, việc xây dựng định mức kinh tế kỹ thuật đối với từng sản phẩm một cách khoa học, hợp lý góp phần quan trọng trong việc tiết kiệm nguyên liệu, thay đổi thói quen của người lao động từ chỗ thụ động sang chủ động. Trăn trở với hướng đi mới, không chỉ là người tiên phong mà anh còn dấy lên phong trào thi đua thực hiện công nghiệp hóa hiện đại hóa ngành nông nghiệp thông qua nghiên cứu và ứng dụng tiến bộ KHKT vào sản xuất. Nhờ đó, hàng trăm tấn lúa nguyên chủng và siêu nguyên chủng, hàng ngàn tấn rau an toàn chất lượng cao do công ty cung cấp đã được thị trường chấp nhận. Đặc biệt, Công ty đã hoàn thành và đưa vào sử dụng có hiệu quả dự án “Xây dựng cơ sở ứng dụng, sản xuất giống và sản phẩm cây trồng chất lượng cao”. Đây là công trình nông nghiệp công nghệ cao đầu tiên trong cả nước, được gắn biển chào mừng 50 năm ngày giải phóng thủ đô 10/10/2004, khẳng định hướng đi đúng đắn của ngành nông nghiệp thủ đô trước yêu cầu đổi mới. Năm 2007, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của giám đốc Nguyệt 2 đề tài cấp cơ sở “Nghiên cứu xây dựng và hoàn thiện quy trình điều khiển hoa Vũ Nữ và Hoa Hồ Điệp ra hoa hàng loạt” đề tài “nghiên cứu các giải pháp kỹ thuật để duy trì và phát triển giống đào Nhật Tân” và nghiệm thu đề tài cấp thành phố “Nghiên cứu các giải pháp công nghệ đồng bộ trong sản xuất và sơ chế một số loại rau hoa trong nhà kính tại khi công nghệ cao Hà Nội” đã góp phần quan trọng trong việc nâng cao vị thế của HADICO trên thương trường, tiến tới thị trường xuất khẩu trong tương lai không xa.      
Niềm mong mỏi của anh trong suốt bao năm nghiên cứu chính là hạn chế thấp nhất ảnh hưởng của thời tiết, khí hậu đối với các loại cây trồng đã được thực hiện thông qua quy trình kỹ thuật, chăm sóc phòng trừ sâu bệnh hại đối với cây giống. Từ đó có thể nhân rộng mang lại giá trị kinh tế cao cho bà con nông dân. Trong 3 năm trở lại đây, công ty đã sản xuất được hơn 25 tấn giống lúa siêu chủng và hơn 1.500 tấn lúa nguyên chủng, mỗi năm cung cấp cho thị trường trên 9 tấn hạt giống rau các loại, hàng trăm cây con giống hoa, cây cảnh…Công ty đóng góp phần không nhỏ trong việc sản xuất bảo tồn 6 chủng loại hạt giống rau của Hà Nội, hỗ trợ duy trì chăm sóc giống bưởi Diễn, cam Canh trước nguy cơ bệnh vàng lá, sản xuất cây giống bưởi Diễn chiết, ghép phục vụ bà con trong dịp Tết nguyên đán. Thông qua các hoạt động sản xuất kinh doanh, HADICO đã góp phần thực hiện mục tiêu chiến lược xây dựng nông nghiệp thủ đô trở thành ngành công nghệ cao và là nơi tập trung trí tuệ, tinh hoa về công nghệ nông nghiệp nhằm chuyển giao cho các tỉnh thành địa phương khác. Hàng loạt các biện pháp thay đổi mang tính bứt phá đó đã giúp công ty “lội ngược dòng” từ doanh nghiệp trước khi sát nhập liên tục thua lỗ, đứng trước nguy cơ phá sản dưới sự “tập hợp” của Giám đốc Phan Minh Nguyệt đã trở thành một công ty luôn tăng trưởng và phát triển bền vững từ 30 đến 50 % mỗi năm, đảm bảo đủ việc làm và thu về hàng tỷ đồng tiền lãi.
Sau này có điều kiện đi nhiều nơi, nghiên cúu kinh nghiệm phát triển ngành nông nghiệp từ các nước bạn nhằm tìm ra con đường phù hợp áp dụng cho nông nghiệp nước nhà anh lại càng thêm trăn trở và thấy trách nhiệm của những người như anh càng nặng nề hơn bao giờ hết. Anh vẫn mong lắm một ngày không xa, Việt Nam nói chung và thủ đô Hà Nội nói riêng nhanh chóng triển khai đồng bộ hệ thống giết mổ gia súc, gia cầm tập trung vừa đảm bảo vệ sinh, vừa an toàn, thuận tiện. Mong sao cho người dân đâu đâu cũng được cung cấp sản phẩm rau hoa quả sạch trước nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe từ các sản phẩm không đảm bảo chất lượng tràn lan hiện nay. Làm sao để bà con mình tiếp cận được KHKT, sử dụng giống mới, chất lượng đảm bảo, thay đổi cách làm mang tính thủ công thì năng suất lao động mới cao. Nhiều khi xuống các địa phương tuyên truyền, vận động bà con tiếp thu giống mới có năng suất cao, chất lượng tốt phù hợp với điều kiện sinh thái của từng vùng mà anh và đồng nghiệp mất bao công sức mới tìm được vậy mà bà con vẫn còn e ngại khiến anh không khỏi chạnh lòng. Bởi lẽ, sự e ngại này xuất phát từ việc tính toán thiệt hơn (mua giống đắt hơn lấy thóc sẵn có trong gia đình) hay bà con muốn lắm nhưng đầu mùa làm gì có tiền mà mua. Hỏi làm sao bà con bớt cực được khi mà điều kiện kinh tế và sự hiểu biết về tầm quan trọng của cây giống vẫn còn giới hạn. Rõ ràng, để có nền nông nghiệp tiên tiến đòi hỏi nhiều bộ phận cùng tham gia thì may chăng việc chuyển dịch cơ cấu theo mục tiêu đã đề ra mới phát huy hiệu quả và đảm bảo đúng tiến độ. Với riêng anh, không chỉ chuyên tâm nghiên cứu và lựa chọn những giống cây, con nhằm cung cấp cho thị trường những sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao anh còn cố gắng hoàn thiện tấm bằng tiến sỹ nông nghiệp trong thời gian tới với mong muốn ứng dụng những kiến thức khoa học vào thực tiễn hiệu quả hơn nữa. Vậy là từ chỗ bén duyên với nông nghiệp, chàng kỹ sư tăng thiết giáp thuở nào có nằm mơ chắc cũng không thể tin được nông nghiệp lại trở thành niềm đam mê, gắn với anh như máu thịt, như một phần thân thể không thể tách rời. Say sưa nói chuyện về sự phát triển nông nghiệp trong tương lai, vẫn còn đó những khó khăn, trăn trở nhưng anh tin rằng cùng với quá trình đổi mới, ngành nông nghiệp thủ đô sẽ có nhiều khởi sắc, xứng đáng với niềm tin và hy vọng của mọi người. Cũng từ niềm đam mê cháy bỏng đó, anh đã đang và sẽ tiếp tục đem đến những giống cây, con có giá trị cao, phù hợp với từng vùng miền trên cả nước, nhất là đến những vùng đất khắc nghiệt như Quảng Bình quê anh. Anh không chỉ là “trái ngọt” lặng lẽ dâng cho đời những tinh hoa chắt lọc trong lòng đất mẹ mà còn xứng đáng là một Doanh nhân Hà Nội giỏi, một Doanh nhân tiêu biểu Vàng, một chân dung Bạch Thái Bưởi tiêu biểu của thế kỷ 21.

Xuân Nhi (Nguồn Bản tin Kinh doanh và Tiếp thị)