MỘT TỔNG GIÁM ĐỐC VĂN VÕ SONG TOÀN

Nhiều người trong nước khi biết tới Lương y, Tiến sĩ Nguyễn Hữu Khai đều tỏ lòng kính trọng và ngưỡng mộ ý chí và nghị lực của anh. Mặc dù xuất thân trong một gia đình nông thôn nghèo xứ Bắc nhưng giờ đây anh không chỉ là Tổng giám đốc Công ty Đông Nam dược Bảo Long, một công ty đứng đầu cả nước về lĩnh vực đông dược, mà lại là một nhà thơ, một võ sư nổi tiếng với nhiều môn đệ trong và ngoài nước…
Sinh ngày 8/1/1953, tuổi Nhâm Thìn, Nguyễn Hữu Khai lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo khó ở thôn Kinh Đào, xã An Mỹ, huyện Mỹ Đức, tỉnh Hà Tây. Tuổi thơ của anh đã trải qua nhièu thiếu thốn như những đứa trẻ chăn trâu khác trong làng với những củ khoai, củ sắn thay cơm hàng ngày. Năm 1971, theo tiếng gọi của Tổ quốc, Khai lên đường đi bộ đội, sau đó được chuyển ngay đi học Đại học Kiến trúc. Thế nhưng cuộc đời của Nguyễn Hữu Khai lại chuyển sang một bước ngoặt hoàn toàn khác.
“Cứ tưởng nghề kiến trúc đã toại nguyện cho cháu và là niềm vinh dự cho cả gia tộc, nhưng thằng Khai nó không nghĩ thế”. Bà Nguyễn Thị Lảng 80 tuổi (mẹ của Khai) nhớ lại: “Khi thấy bà nội bị đau bụng kinh niên, chữa chạy mãi không khỏi, đứa em gái lại bị mắt kéo màng, rồi bà con, anh em họ hàng ốm đau bện tật nhiều, hao tán hết gia tài mà không khỏi… cháu Khai lẳng lặng bỏ nhà, vượt biên sang Trung Quốc quyết tâm tìm thầy thuốc giỏi để học nghề. Rồi chiến tranh biên giới xảy ra, cháu mất tích mấy năm liền và có tin đồn cháu đã qua đời ở xứ người. Sau hai lần làm lễ giỗ thì tháng 8 năm 1982, đột nhiên thấy cháu trở về với thân hình tiều tụy. Dù vậy, vợ chồng tôi và cả gia tộc vẫn vui mừng như đón đứa con được sống lại. Nó kể ở bên Trung Quốc, nó được học làm thuốc và học võ với hòa thượng trên núi. Rồi nó thể hiện bằng cách vào rừng cặm cụi hái thuốc về chữa bệnh cho mọi người trong làng. Đứa em gái mù lòa được cháu chữa cho đỡ hẳn, phân biệt được sáng, tối và phân biệt được con trâu với con bò. Nhiều người trong làng được cháu chữa bện bằng thuốc nam, vừa đỡ tốn kém, vừa có hiệu quả. Tiếng lành đồn xa khắp vùng lân cận, kể cả dân Hà Nội cũng tìm đến cháu để chữa bệnh. Nhiều người khi bị liệt, bị cổ trướng cũng đều được cháu chữa cho khỏi, bệnh nhân tìm đến ngày càng nhiều hơn…
Chẳng bao lâu Nguyễn Hữu Khai đã nổi tiếng là một “ Thầy lang” giỏi trên lãnh địa “Cửa ngõ Thủ đô” với tiếng đồn ngày càng lan rộng, nhưng chuyện đời không dễ dàng công nhận với những thành công. Trong điều kiện không có văn bằng, chứng chỉ chuyên môn, lại là đối tượng “không bình thường” nên “người ta” đình chỉ việc hành nghề của anh, khiến Nguyễn Hữu Khai đứt gánh giữa đường, rơi vào cảnh vô cùng khó khăn, có lúc đã tưởng suy sụp, không gượng dậy được. Để giữ lòng tin và uy tín của mình anh đã bán hết đồ đạc trong nhà để trả nợ. Ông chú họ thương tình cho mượn chiếc xe ngựa giúp anh sớm tối vào rừng chở đá về bán kiếm ăn qua ngày. Trong tình thế bị dồn tới bờ vực thẳm, những cánh “giang hồ” tìm tới anh trọng vọng mời theo họ đi “kiếm ăn” trên các bãi vàng, nhưng bước ngoặt của cuộc đời không uấn cong được chí hướng của anh.
Không chịu đầu hàng số phận, Nguyễn Hữu Khai vẫn âm thầm nghiên cứu y, dược lý từ những cuấn sách cổ và kinh nghiệm chẩn trị bệnh của các bậc thầy. Tháng 8 năm 1984, anh quyết đinh ra đi lập nghiệp xa nhà, cố gắng tìm cơ hội làm lại từ đầu. Tạ từ bố mẹ Nguyễn Hữu Khai bám theo ngành kinh tế mới, rồi cùng người đồng hương về tá túc và hành nghề tại Trạm y tế Công ty Cao su Dầu Tiếng – Sông Bé. Cũng thời gian ấy em gái của anh theo chồng vào Sài Gòn kiếm sống bằng nghề bán vải thuê ở chợ Bến Thành, chẳng may bị bệnh nặng tưởng chừng không qua khỏ. Biết tin anh lên thăm và hốt thuốc chữa bệnh cho em. Khi cô khỏi bệnh, lại khỏe đẹp ra, tới chơi ai cũng ngạc nhiên, hỏi thăm nơi chữa bệnh. Khi biết người chữa bệnh lại chính là anh trai cô thì nhiều anh chị em trong chợ đã lại chính là anh trai cô thì nhiều anh chị em trong chợ đã tới nhờ anh chẩn trị, chữa bệnh để tăng cường sức khỏe. Tiếng đồn về anh từ chợ Bến Thành lan tỏa dần trong Sài Gòn và chính người chủ tiệm thuốc bắc ở 31 đường Tháng Mười – Chợ Lớn (nơi anh thường tới hốt thuốc chữa cho bệnh nhân) đã để mắt tới và mời anh hợp tác. Con đường y nghiệp của Nguyễn Hữu Khai lại được mở ra với nhiều hy vọng. Tính thông minh, trung thực của chàng trai sứ Bắc ấy nhanh chóng chiếm được cảm tình của gia đình tiệm thuốc bắc và ông bà đã vui vẻ nhận anh làm con nuôi trong gia đình, đồng thời tạo điều kiện cho anh sinh sống và phát triển tài năng.
Tháng 8/1987, vận may lại đến với anh, khi bác sĩ Nguyễn Hữu Chỉnh – Phó chủ tịch Hội Chữ thập đỏ Quận 5 – Thành phố Hồ Chí Minh mời anh về hợp tác, mở phòng chẩn trị y học tại cơ sở quận đội. Qua một thời gian hành nghề có hiệu quả, Nguyễn Hữu Khai đã được nhiều cơ sở y tế khác trong thành phố biết đến, kể cả Bệnh viện Y học dân tộc thành phố. Mặc dù biêt anh không có bằng cấp chuyên môn, nhưng các nhà quản lý chuyên môn và các thầy thuốc đã biết đến khả năng đặc biệt của Nguyễn Hữu Khai và chấp nhận trọng dụng anh. Ngoài việc xem mạch, kê đơn, châm cứu anh còn được Bệnh viện Y học dân tộc và Trường Y học dân tộc Tuệ Tĩnh mời anh tham gia giảng dạy về mạch lý. Theo lời khuyên của Giáo sư Bùi Chí Hiếu (Hiệu trưởng Trường trung cấp Y học Tuệ Tĩnh), anh đã tranh thủ vừa dạy vừa học tại trường những môn gì chưa biết để thi lấy bằng chính thức. Đồng thời anh còn dành thời gian theo học tại chức về khoa quản trị kinh doanh, cố gắng mở thêm kiến thức của mình với những ấp ủ mở cơ sở sản xuất đông dược để tạo công ăn việc làm cho những học trò hiện chưa có phòng chẩn trị mà hàng ngày theo anh phụ việc.
Quyết là làm, chẳng bao lâu một cơ sở sản xuất đông dược mới do Nguyễn Hữu Khai làm chủ đã được hình thành ở Thành phố Hồ Chí Minh và cơ sở này đã nhanh chóng chiếm lĩnh thị phần trọng yếu. Đồng thời bằng nghệ thuật marketing như biểu diễn tài nghệ quyền thuật nội công, thu hút khách hàng với hàng chục điểm biểu diễn: “Sơn Đông mãi võ” tại các bến xe, bến tàu để giới thiệu sản phẩm của mình. Ngoài ra Nguyễn Hữu Khai còn tổ chức giảng dạy về y lý và mở lớp dạy võ để tăng cường nhân sự bán hàng rồi chia quân thành nhiều nhóm trực tiếp đem sản phẩm đến các cơ quan, xí nghiệp và các hội nghị để giới thiệu cho những người tiêu dùng biết đến những sản phẩm chữa bệnh của mình, thu hút các khách hàng tìm tới cơ sở của anh để mua thuốc chữa bệnh. Và từ đấy cơ sở của anh thêm nhiều mối bán hàng tại các đại lý thuốc.
Song trong sự nghiệt ngã của cơ chế thị trường với những thủ đoạn cạnh tranh không lành mạnh của đối thủ dày dạn kinh nghiệm thương trường, cơ sở non trẻ của Nguyễn Hữu Khai đã bị “chết đi sống lại” mấy lần. Năm Mậu Thìn 1988, bị thua lỗ như gần trắng tay, còn mang nợ, khách hàng của anh cũng nhiều người bị sập tiệm, vốn hết, hàng hóa ế, mà tài sản lỏng chỏng chẳng còn gì bán ra tiền. Trong khoảng khắc đón giao thừa, những người học trò nghèo của anh vẫn không quên thầy. Họ tìm đến anh trong sự hoang tàn đổ nát, họ ôm nhau thút thít khóc. Họ khóc không phải vì đói, vì khổ, không vì thiếu thốn, thất vọng mà vì thương thầy với tấm thân khô gầy, tháng ngày lận đận gian truân mà vẫn không có tết. Đói khát khổ cực, mất mát tiền của không làm cho anh nản lòng. Một điều khác lạ trong con người này là sợ hãi, lo âu, buồn chán không thấy biểu hiện trên nét mặt. cả khi vui lẫn buồn chỉ người thật thân mới hiểu. Anh vẫn thường động viên và lấy lại nghị lực cho học trò:
“Mất tiền, mất của là chưa mất gì. Mất lòng tin là mất một nửa. Mất ý chí là mất tất cả”.
Chúng ta thất bại là bởi kinh nghiệm vẫn còn non nớt. Chúng ta đang có niềm tin trong khách hàng. Nếu giữ vững ý chí, chúng ta sẽ có tất cả. Rồi vì nể thầy, vì thương thầy và vì trách nhiệm, họ lại chụm đầu vào nhau gánh vác, vượt qua những giông tố mà tưởng chừng sức người không thể qua nổi. Những lúc nhàn rỗi ngồi “ông cố tri tân” chính họ cũng bất ngờ ở nghị lực vượt khó của mình. Cơ sở sản xuất mới được thành lập hai năm mà phải chuyển địa điểm hơn chục lần với đủ thứ chuyện long đong… Nhưng rồi thầy trò Nguyễn Hữu Khai lại may mắn gặp được Trung tá công an Hà Quốc Khánh. Thế là ngày 1/6/1990 Xí nghiệp Đông Nam dược Bảo Long ra đời với sự quản lý trực tiếp của công an thành phố. Nhưng khó khăn không dừng lại ở đó. Năm 1993 Nhà nước quy định các lực lượng vũ trang không được làm kinh tế, vì vậy Xí nghiệp Đông Nam dược Bảo Long phải chuyển thành Công ty TNHH Đông Nam dược Bảo Long, tự lập. Trong cơ chế thị trường mở, với kinh nghiệm chẩn trị bệnh chính xác và kiến thức sâu về các loại đông dược của mình, Nguyễn Hữu Khai cùng các cộng sự phát triển được hơn 30 sản phẩm công hiệu nổi tiếng như: Mộc Long, Kim Long, Tiềm Long để trị các loại bệnh như: Viêm mũi, viêm xoang, viêm đại tràng mãn tính… được đông đảo khách hàng trong và ngoài nước tín nhiệm ưa dùng. Thuốc của Công ty Đông Nam dược Bảo Long đã được xuất khẩu sang Nga, Pháp và các nước Đông Nam Á, trong đó riêng tại thị trường Nga có 17 sản phẩm của công ty được phép lưu hành trên toàn lãnh thổ nước Nga. Doanh số của công ty vì vậy cũng tăng lên không ngừng theo năm tháng. Mạng lưới sản phẩm ngày cành được mở rộng với với CBCNV lên tới 500 người, có thu nhập ổn định. Riêng Tổng Giám đốc Nguyễn Hữu Khai đã vinh dự được tặng chân dung Bạch Thái Bưởi (biểu tượng của doanh nhân thành đạt từ hai bàn tay trắng) và được tặng huy chương vì sự nghiệp sức khỏe nhân dân, huy chương vì sự nghiệp Chữ thập đỏ, huy chương Vì sự nghiệp công đoàn, đồng thời đoạt Giải Nhì Hội thi sáng tạo Khoa học kỹ thuật năm 1999 của Thành phố Hồ Chí Minh và nhận giấy khen lao động sáng tạo của Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam, bằng khen của Bộ y tế, bằng khen của UBND Thành phố Hồ Chí Minh, bằng khen của UBND tỉnh Hà Tây cùng những Cúp Vàng, Huy chương Vàng, bằng khen cho các sản phẩm của mình.
Công việc sản xuất kinh doanh của một chủ doanh nghiệp bề bộn là vậy, nhưng Nguyễn Hữu Khai vẫn thường xuyên rèn luyện võ nghệ, nâng cao công lực, sức khỏe cho mình và dùng công lực đó vào việc chữa bệnh cho bệnh nhân, anh còn là người đam mê văn chương và là một cây bút quen thuộc của báo Văn nghệ, Sức khỏe và Đời sống, Báo thể thao Việt Nam. Anh đã viết nhiều tập thơ, truyện ngắn được Nhà xuất bản Hội nhà văn và Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin ấn hành, kèm theo những bài bình luận đặc sắc của những nhà văn, nhà thơ nổi tiếng.
Nhà thơ Nguyễn Hữu Thỉnh – Tổng thư ký hội nhà văn đã đúc kết cho nhân bản của Nguyễn Hữu Khai bằng những lời lẽ chân thật, rất trữ tình: “Cứu người không chỉ bằng thuốc, bằng võ nghệ, mà cả bằng tấm lòng nhân ái văn chương”.
Cũng trong lời bình truyện thơ “Tình Quê” của Nguyễn Hữu Khai, Nhà thơ Vũ Duy Thông – Vụ trưởng Vụ báo chí Ban Tư tưởng Văn hóa Trung ương nhận định: “Anh bạn này đến lạ, cái gì cũng đam mê, từ bắt mạch, kê đơn, châm cứu, múa võ trường đao, đoản kiếm, kinh doanh, sản xuất, khai phá đồn điền, viết văn, viết báo và làm thơ. Lạ hơn nữa không việc nào mà Khai không vắt kiệt sức mình. Người thế thì lận đận là phải”.
Với cuộc đời “Ba chìm bẩy nổi” của Võ sư – Tiến sĩ Nguyễn Hữu Khai, Nhà văn Hoàng Dự đã cất công viết thành cuốn tiểu thuyết “Nợ Đời” (Nhà xuất bản Công an Nhân dân) dài trên 600 trang được đông đảo bạn đọc mến mộ. Tiểu thuyết Nợ Đời nay đã được các nhà biên kịch Thùy Linh và Phạm Ngọc Tiến chuyển thể thành 24 tập phim mỗi tập 70 phút và hãng phim truyền hình Việt Nam đang thực hiện. Một ngày gần đây khán giả truyền hình sẽ được thưởng thức tài năng và những bước thăng trầm của một tổng giám đốc “Văn võ song toàn” này trên màn hình nhỏ.

Trường Xuân – Doanh nhân Việt Nam xưa & nay