GIẢI MÃ HIỆN TƯỢNG NGUYỄN HỮU KHAI

Trong công cuộc đổi mới đất nước, cùng với sự tăng trưởng kinh tế nhanh chóng, trên khắp các miền quê càng ngày càng xuất hiện nhiều thương hiệu, nhiều con người Việt Nam lập những kỳ tích được đông đảo công chúng tín nhiệm, mến mộ. Lương y, tiến sĩ Nguyễn Hữu Khai với sức phát triển của Tập đoàn Y dược Bảo Long được các cơ quan báo chí, truyền thông thường xuyên giới thiệu, ngợi ca như một hiện tượng đặc sắc của mẫu người Việt Nam bình thường đã biết vượt qua muôn vàn khó khăn, vượt qua những giới hạn của sức chịu đựng, của học vấn, những rào cản của lề thói đố kỵ, ích kỷ, hẹp hòi, vươn lên gây dựng cơ nghiệp và tự hoàn thiện mình bằng ý chí học tập rèn luyện phi thường, bằng sức làm việc sáng tạo liên tục và bằng cả lòng nhân ái cao đẹp.
Nhà văn, nhà báo Hoàng Dự đã dựa vào chất liệu sống cuộc đời thực của Nguyễn Hữu Khai viết nên tiểu thuyết “Nợ đời” gây được tiếng vang lớn. Nhà văn Thùy Linh và nhà văn Trung Trung Đỉnh đã chuyển “Nợ đời” thành kịch bản phim truyền hình nhiều tập “Đường đời” do Trần Quốc Trọng và Trần Hoài Sơn đạo diễn, được hàng triệu người Việt Nam yêu thích. Dù thỉnh thoảng vẫn gặp gỡ Nguyễn Hữu Khai, vẫn được anh mời dự những sự kiện quan trọng của Bảo Long, tôi vẫn bâng khuâng, vẫn ngạc nhiên đến sững sờ khi thấy nhà văn Tôn ái Nhân tập hợp tới trăm bài báo đã đăng về anh và hàng trăm bài báo, văn thơ, truyện ngắn do anh viết đã được các báo đăng tải để tuyển chọn cho xuất bản cuốn sách mang tên: Nguyễn Hữu Khai với sức phát triển của Tập đoàn Y dược Bảo Long. Bỗng nhiên tôi muốn giải mã con người Nguyễn Hữu Khai. Điều gì đã giúp anh thành đạt, điều gì đã khiến anh làm được nhiều việc tốt đẹp không phải chỉ cho dòng họ mình, quê hương mình và còn tạo dựng biết bao niềm vui cho những người xa lạ. Không đếm nổi những người đã được anh cứu chữa, được anh dạy nghề Đông y, dạy võ thuật, lo công ăn việc làm, cưu mang lúc cơ hàn hoạn nạn. Hầu hết những công nhân, cán bộ đến Bảo Long từ buổi đầu nay đều đã có bằng cấp, có tri thức, có nhà cao cửa rộng, có hạnh phúc gia đình bền vững.
Nhà thơ Hữu Thỉnh nhận xét về Nguyễn Hữu Khai qua tác phẩm truyện thơ “Tình quê” của anh do Nhà xuất bản Văn hóa - Thông tin ấn hành năm 1999 viết: “Cứu người không chỉ bằng thuốc, bằng võ nghệ mà bằng cả tấm lòng nhân ái và văn chương”. Chỉ trong hơn 10 năm Nguyễn Hữu Khai đã nghiên cứu và sản xuất thành công trên 200 sản phẩm thuốc chữa bệnh và mỹ phẩm thảo dược được đông đảo người tiêu dùng trong nước và thế giới tín nhiệm ưa dùng.
Thuốc anh bào chế từ dược liệu thiên nhiên. Bản thân anh đã tự mày mò đi tìm cây thuốc từ rừng núi của quê hương mình, từ khảo sát, đánh giá, tổng hợp rồi thông qua các cơ sở khoa học của Bộ Y tế để xác định rồi lập quy trình sản xuất trình Hội đồng thẩm định thuốc của Bộ Y tế cấp giấy phép. Anh đã chứng tỏ được tiềm năng vô giá về dược liệu trên núi rừng của quê hương Mỹ Đức - Hà Tây. Rồi lại đắn đo, trăn trở khi nguồn dược liệu của nước nhà phải lệ thuộc và thường phải mua đến 85% từ Trung Quốc. Anh đã thành lập một Công ty Dược liệu trên cao nguyên Sìn Hồ – Lai Châu – nơi mà xưa kia chuyên trồng thuốc phiện để phát triển nguồn dược liệu sẵn có trong nước chủ động trong công việc sản xuất thuốc Đông dược. Việc làm này đã được dư luận ca ngợi (Báo Sức khoẻ Đời Sống – Bộ Y tế đã có một bài viết với một tít rất ấn tượng: “Phá cây giết người – trồng cây cứu người”.
Sản phẩm thuốc tới được tay người bệnh với Nguyễn Hữu Khai là cả một quá trình anh cùng cộng sự mày mò gian khổ. Từ tài năng thể hiện qua những sản phẩm Đông dược Bảo Long lưu hành trên đất nước Nga và với nhân cách cao đẹp của anh, các bạn hàng cùng với các nhà khoa học người Nga đã giúp anh hoàn thiện luận án khoa học từ công trình thực tiễn nghiên cứu ra những sản phẩm Đông dược đặc hiệu. Và rồi Viện Hàn lâm khoa học Xêchênốp – Liên bang Nga đã phong tặng học vị tiến sĩ danh dự cho anh năm 2002. Các bạn Nga muốn anh “nhập làng khoa học” với họ. Đáp lại thiện cảm ấy, anh đã đầu tư thời gian, trí tuệ cùng với các giáo sư, viện sĩ khoa học dược lý – Viện Hàn lâm khoa học Liên bang Nga nghiên cứu thực nghiệm đề tài tăng khả năng miễn dịch cho người từ thảo dược thiên nhiên để chống lây nhiễm virút Herpes và chống bệnh cũ tái phát. Đề tài đã được thành công xuất sắc (Tạp chí Dược học Bộ Y tế Việt Nam số 305; 306; 307). Sau đó anh lại kết hợp với Giáo sư, tiến sĩ Lê Đăng Hà và phó giáo sư tiến sĩ Nguyễn Đức Hiền - Viện bệnh học lâm sàng nhiệt đới Việt Nam phát triển đề tài tăng khả năng miễn dịch để thực nghiệm điều trị bệnh nhân nhiễm HIV bước đầu đã có kết quả khả quan. (Tạp chí dược học số 1/2003). Có thể nói sự trăn trở khi bệnh tật đang đe dọa cuộc sống của cộng đồng đã thôi thúc anh nghiên cứu thành công những công trình đầy tính sáng tạo và nhân văn. Là một Tổng giám đốc của một Tập đoàn với 12 công ty, trường học, bệnh viện, trung tâm thể thao… và với gần 1.000 công nhân lao động, công việc điều hành quản lý đã chiếm hết thời gian vậy mà mỗi buổi sáng anh đều dành ra 4 tiếng để làm một công việc mà anh cho là quan trọng nhất. Đó là khám chữa bệnh cho bệnh nhân. Từ tài năng độc đáo, với tấm lòng nhân hậu cao quý của một lương y đã giúp anh chữa khỏi hàng trăm căn bệnh hiểm nghèo và anh đã trở thành ân nhân của bao cảnh đời bất hạnh. Không chỉ say mê y võ, xây dựng môn phái “Bảo Long Y võ” nhằm mục đích nâng cao thể lực, sức đề kháng của con người, Nguyễn Hữu Khai còn đam mê văn chương nghệ thuật và thể thao, đến mức bỏ hàng tỷ đồng xây dựng Nhà thi đấu, các sân bóng, thành lập Trung tâm y học thể thao Bảo Long và xây dựng thành công đội bóng chuyền nữ đẳng cấp Quốc gia ghép với tên quê hương của mình: “Bảo Long – Hà Tây”.
Anh đã xuất bản truyện thơ “Tình quê” và tập thơ “Lửa tình” với khá nhiều bài đã được phổ nhạc. Anh còn là cây bút quen thuộc của nhiều tờ báo như “Báo Văn nghệ”, “Sức khỏe và Đời sống”, “Thể thao Việt Nam”, “Tạp chí Y dược”... với nhiều bài viết sâu sắc về con người Việt Nam và những chứng bệnh cần lưu tâm. Anh cũng đã từng thử sức mình trong lĩnh vực truyện ngắn và có hàng loạt truyện dí dỏm, bi hài đã in trên nhiều tờ báo. Gần đây anh đã cho xuất bản hai bộ sách luyện võ, luyện khí công và nhiều bộ sách về y học. Suy cho cùng biết võ, biết văn đều đắc dụng cho nghề làm thuốc cứu người, cho việc điều hành Bảo Long đi đúng hướng.
Sáng ở Sài Gòn, chiều ra Hà Nội, đêm đã đến Nam Ninh dự hội thảo... Anh đã từng lang thang trên đất Trung Quốc, đất Nga, đất Mỹ, đất Pháp để khảo sát, học hỏi và mở rộng thị trường. Có lúc nhẵn túi anh phải đi dạy võ để kiếm tiền về, lại được các bạn nước ngoài tin cậy muốn giữ lại làm thầy, sẵn sàng kiếm cho cô vợ “mắt xanh, tóc vàng”. Nhưng Nguyễn Hữu Khai nặng tình với quê hương lắm, cho dù một số người quê anh chưa hiểu anh, nên không thiện chí, có lúc đã xử sự với anh như “chùm khế chát đắng”, phá đi của anh tiền tỷ đã đầu tư cho vùng trồng dược liệu Thung Cống. Người ta bảo số anh, mệnh có Thiên tướng, Đào hồng được lắm người giúp, người thương, “kẻ tiểu nhân không đủ sức làm hại”, dù có ném ra hoang đảo cũng thành Rôbinsơn, thành An Tiêm, có quả dưa đỏ gửi về cho quê hương. Có lẽ Nguyễn Hữu Khai đã nếm trải quá nhiều đắng cay, cơ cực nên anh hiểu người, hiểu giá trị cuộc đời, hiểu nghĩa vụ mình phải giúp đỡ mọi người. Anh đã chọn cho mình một nghề “cứu người” cao quý và mọi đam mê của anh đều nhằm giúp con người hoàn thiện hơn, khỏe mạnh hơn, tốt đẹp hơn. Thực ra cuộc đời thăng trầm của Nguyễn Hữu Khai đã có lần xô đẩy anh xuống tới đáy của vực thẳm. Anh đã gặp nhiều kẻ xấu hãm hại, gặp bao sự đố kỵ, chèn ép, lừa đảo, xâu xé, kiếm chác, “moi ruột”, “chọc mắt”... Nhưng bên cạnh nghị lực và sức chịu đựng phi thường, anh đã gặp được nhiều người tốt sẵn lòng cưu mang, giúp đỡ, dạy cho anh kiến thức, lẽ phải, khơi dậy trong anh những năng khiếu sẵn có, định hướng cho anh những bước đi đúng đắn. Ngoài những giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ và các nhà khoa học trong Hội đồng khoa học của Tập đoàn Y dược Bảo Long, Nguyễn Hữu Khai có rất nhiều bạn hữu thân thiết trong giới văn nghệ sĩ và nhà báo nổi tiếng. Anh luôn biết lắng nghe, biết học hỏi mọi chuyện, biết tiếp thu tức thì và chắt lọc, gom góp mọi điều hay. Việc nâng cấp Tổng công ty Y dược Bảo Long thành Tập đoàn Y dược Bảo Long. Mở Bệnh viện đa khoa, tiến tới mở Trường đại học Đông y đầu tiên ở Việt Nam... là những việc làm phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước lâu dài, được nhiều người đóng góp, khích lệ anh.
Nguyễn Hữu Khai là một con người tổng hợp nhiều tài năng ở lĩnh vực nào anh cũng thành đạt mà bản chất nhân hậu luôn sáng chói. Những bằng khen, giấy khen về công tác xã hội, công tác nhân đạo của anh xếp hàng chồng chật kín một gian phòng. Anh đã được Nhà nước tặng nhiều Huy chương (Huy chương vì sức khỏe cộng đồng, Huy chương Vì sự nghiệp chữ thập đỏ, Huy chương vì sự nghiệp công đoàn, Huy chương vì sự nghiệp thể thao..., được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen và được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng ba năm 2005. Những bằng khen, giấy khen và các cúp về chất lượng Đông dược Bảo Long cũng không thể kể hết được. Năm 2005 Đông dược Bảo Long “được mùa” giải thưởng (Cúp vàng thương hiệu an toàn về sức khỏe cộng đồng, Siêu cúp hàng Việt Nam chất lượng cao phù hợp tiêu chuẩn, Cúp vàng thương hiệu nổi tiếng Việt Nam... Ngày 27/10/2005, Hội đồng giải thưởng chất lượng châu á Thái Bình Dương và giải thưởng chất lượng Việt Nam đã được long trọng tổ chức với hàng trăm các doanh nghiệp trong và ngoài nước. Tổng giám đốc Nguyễn Hữu Khai đã vinh dự lên lễ đài đón nhận giải thưởng chất lượng Việt Nam (đây là một giải thưởng lớn nhất về chất lượng sản phẩm). Năm 2006 vào đúng ngày Quốc khánh 2 /9 tại Hội trường Ba Đình lịch sử, Đông dược Bảo Long lại vinh dự đón nhận một giải thưởng huy hoàng, khẳng định một tiềm năng, một thế mạnh trong việc hội nhập Quốc tế đó là giải thưởng: “Sao vàng đất Việt”.
Trong lễ trao giải diễn viên được nhiều người ưa thích nhất do Tạp chí truyền hình tổ chức vừa qua đã hâm nóng lại bộ phim truyền hình “Đường đời”. Khi hai diễn viên chính trong phim là Hoàng Hải (vai Hải) và Thu Hà (vai Tân) đều đạt số phiếu cao nhất. Nhiều khán giả đặt câu hỏi: Sau phần kết thúc dang dở với nhân vật Lương y Hải, liệu Đài truyền hình Việt Nam có thực hiện tiếp phần II? Và muốn được biết thêm thông tin về nguyên mẫu nhân vật Hải cùng cậu con trai mồ côi mẹ ngoài đời?
Tiểu thuyết “Nợ đời” của nhà văn, nhà báo Hoàng Dự với 600 trang, phần kết thúc xa hơn phần kết thúc của phim truyền hình: Từ đoạn Yến Nhi sau khi phẫu thuật lấy được đứa con trai ra thì vĩnh viễn ra đi …! Hải trong hoàn cảnh “gà trống nuôi con” và có sự giúp đỡ sớm tối của Thơm để cùng chăm lo cho cháu bé. Khi ấy họ nghèo khổ lắm, kể cả nhịn ăn để nuôi con mà có hôm cả nhà chỉ còn một gióng mía nhai mớm cho thằng bé mỗi khi nó khóc. Đúng là: “lửa gần rơm lâu ngày cũng bén”. Khi thằng bé biết đi, biết nói Hải gửi về nhờ bố mẹ nuôi cháu thì họ cũng đã có với nhau một cháu gái.
Thế nhưng sau này chính Thơm đã tự nhận ra rằng: Họ sống với nhau chỉ vì nghĩa mà thực chất không có tình yêu. Thơm tự nói với Hải: “Cuộc đời anh đáng được hưởng hạnh phúc! Nhưng rất tiếc em không thể đem lại hạnh phúc cho anh được”. Thơm khóc nhiều… rồi nói trong tiếng nấc: “Em sẽ tự đi tìm và chắp nối người khác xứng đáng cho anh!…”. Rồi họ tự nguyện “buông tha” nhau. Hải lại một thời cô quạnh… Thế rồi được bạn bè và anh chị em trong Công ty “gán ghép” Hải với một cô nhân viên kế toán thông minh, xinh đẹp của Công ty do Hải làm giám đốc. Và rồi, họ trở nên vợ chồng. Điểm kết thúc của tiểu thuyết là đám cưới của họ. Tiểu thuyết dừng lại ở thời điểm so với bối cảnh thực ngoài đời vào tháng 1 năm 1998 (cách đây 8 năm). Kịch phim do nhà văn Trần Thuỳ Linh, nhà văn Trung Trung Đỉnh, nhà văn Phạm Ngọc Tiến viết thì dừng lại ở bối cảnh thực là năm 1988 cách đây 18 năm. Cháu Thiện (con Yến Nhi) hiện nay đã 18 tuổi, cháu theo nghiệp bố, hiện đang du học ở Trung Quốc. Như vậy kịch phim mới sử dụng tiểu thuyết khoảng 2/3. 1/3 còn lại cho tới nay đã 18 năm trời. Các nhà viết kịch và đạo diễn đều có nhận định rằng: Cuộc đời, công danh, sự nghiệp, tình yêu, lòng nhân ái… của Tiến sĩ Nguyễn Hữu Khai từ đó tới nay ăm ắp những dữ kiện độc đáo, ấn tượng. Nếu như xây dựng “Đường đời” phần II thì sự hấp dẫn của nó chắc chắn không thua kém gì phần I.
Tiền vận khổ cực, hậu vận thành đạt, hiển vinh ắt phải giàu sang, sung sướng... Hiển vinh thì đúng rồi, nhưng Nguyễn Hữu Khai chưa thể giàu sang, sung sướng khi mà còn phải tất bật lo nghĩ, nhọc tâm suốt ngày, suốt năm. ít khi người ta thấy anh ăn ngon, ngủ yên. Lúc nào trong anh cũng đầy ắp suy tư, lo nghĩ. Có lẽ với Nguyễn Hữu Khai, khái niệm giàu sang, sung sướng cũng khác lắm! ấy là làm được nhiều điều tốt đẹp, đem lại sức khỏe, niềm vui, hạnh phúc cho thật nhiều người. Hóa ra cái tên “Nợ đời” của Hoàng Dự đặt cho tiểu thuyết là đúng với Nguyễn Hữu Khai nhất.
“Nợ đời trả mãi chẳng xong
Leo bao nhiêu núi vẫn mong cứu người”
Hà Nội, mùa thu năm 2006

Nhà văn Võ Khắc Nghiêm - Doanh nhân Việt Nam tiêu biểu