CHIẾC NÔI CỦA NGHỀ NUÔI VÀNG TRẮNG
                                                                          

Ngay sau khi Công ty Yến sào Khánh Hòa chính thức mời gọi đầu tư nghề nuôi chim yến trong nhà để lấy tổ (tháng 12/2006), đã có trên 200 “đại gia” trong và ngoài tỉnh nộp đơn đăng ký.
Hành trình mang nghề nuôi vàng trắng vào trong nhà.
Có thể nói, mọi sự bắt đầu từ tâm lý trân trọng và đam mê khám phá những bí ẩn kỳ diệu ở loài chim sản xuất ra “vàng trắng” (tổ yến) của Thạc sĩ Lê Hữu Hoàng-Giám đốc Công ty Yến Sào Khánh Hòa và những cộng sự trong lĩnh vực khai thác. Ngay sau khi thành lập và tiếp quản 12 đảo yến, với 40 hang, những người thợ hái tổ yến trên vùng biển Khánh Hòa được tập trung huấn luyện thành thạo kỹ thuật khai thác, đồng thời trang bị ý thức bảo vệ an toàn cho đàn yến sinh trưởng và phát triển tự nhiên. Bởi, cho dù nghề khai thác yến sào đã có mặt ở Khánh Hòa trên 600 năm và được xem là nghề “hái ra vàng”, nhưng những người thợ hái tổ phải treo mình trên những vách đá cheo leo, thẳng đứng, nguy hiểm và đầy rủi ro. Những người đứng mũi chịu sào của Công ty Yến Sào canh cánh bên lòng: Làm sao để nghề khai thác giảm rủi ro, đạt chất lượng, sản lượng cao mà nguồn tài nguyên vẫn được nuôi dưỡng?
Khi dấu hiệu về loài chim yến làm tổ trong nhà được xác định dù chỉ bầy đàn ít ỏi vài chục con, Công ty Yến Sào Khánh Hòa là đơn vị đầu tiên và duy nhất của Việt Nam xây dựng đề tài nghiên cứu khoa học “Bước đầu nghiên cứu ấp nuôi nhân tạo chim yến Hàng làm cơ sở cho việc phát triển đàn yến trong nhà của Khánh Hòa”. Đó là loài chim yến đang có mặt tại Việt Nam, mang tính di truyền độc đáo, chung thủy sắc son với nơi nó sinh ra và cho ra giá trị thương phẩm cao. Qua thử nghiệm nuôi chim yến hang động tại các đảo yến trên biển, dựa vào các kết quả nghiên cứu sinh học của giống chim yến Hàng đang có mặt tại Việt Nam, năm 2004 Công ty Yến Sào Khánh Hòa đã chính thức triển khai thực nghiệm đề tài nghiên cứu khoa học “nuôi chim yến trong nhà để lấy tổ”- một đề tài khoa học được các nhà nghiên cứu khoa học đánh giá cao. Sau hai năm triển khai thực nghiệm, những thành công quan trọng ban đầu đã tạo tiền đồ cho một nghề mới: Công ty Yến Sào Khánh Hòa đã xây dựng hoàn thiện quy trình công nghệ ấp nở trứng, nuôi chim con, quy trình xây dựng các ngôi nhà yến điển hình theo đặc điểm sinh thái học của chim Yến Hàng Việt Nam. Song song với xây dựng công nghệ, công ty còn đầu tư nghiên cứu thiết kế, chế tạo một số thiết bị hổ trợ, nhằm tạo điều kiện tốt nhất để nghề nuôi chim yến trong nhà chủ động cả công nghệ lẫn thiết bị. Đàn chim con ấp nở nhân tạo sau khi được thả ra thiên nhiên, tự đi kiếm mồi đã quay về lại ngôi nhà của mình, hỗn hợp dẫn dụ chim yến (SP) đã đưa quần đàn vào trong nhà của yến, mật độ đàn yến đã tăng lên,…
Sức sống từ ngôi nhà yến
Ngay sau khi Công ty Yến sào Khánh Hòa chính thức mời gọi đầu tư nghề nuôi chim yến trong nhà để lấy tổ (tháng 12/2006), đã có trên 200 “đại gia” trong và ngoài tỉnh nộp đơn đăng ký. Song, thành công của nghề nuôi chim yến trong nhà để lấy tổ cũng đòi hỏi tâm huyết của người đầu tư và hội tụ đầy đủ 3 yếu tố thiên thời -địa lợi-nhân hòa. Trong 2 năm qua, đội ngũ cán bộ Trung tâm Kỹ thuật  nuôi chim yến (Sanatech) gần như hoạt động hết công suất. Ngoài đảm trách di đàn, nhân đàn, khảo sát chuyển giao bí quyết kỹ thuật công nghệ ấp nuôi nhân tạo, thiết kế, chế tạo thiết bị nuôi chim yến trong nhà, SANATECH còn được Công ty Yến sào Khánh Hòa phân công nhân rộng nhà yến điển hình trong và ngoài nước. Hiện nay, tại Việt Nam đã có gần 50 ngôi nhà yến do Công ty Yến Sào Khánh Hòa quản lý, tư vấn, hợp tác kỹ hỗ trợ kỹ thuật công nghệ đạt hiệu quả ở nhiều tỉnh như: Phú Yên, Khánh Hòa, Tiền Giang, Bạc Liêu, Cà Mau, Kiên Giang…
Những điều mắt thấy tai nghe kỳ diệu hơn khi chúng tôi đến thăm những ngôi nhà yến trên đường Thống Nhất, đường Bà Triệu, … Tp Nha Trang. Khi mặt trời bắt đầu khuất bóng, những ngôi nhà nhân tạo nuôi chim yến để lấy tổ giữa trung tâm thành phố du lịch biển đã rộn ràng tiếng chim yến reo vui gọi đàn mỗi lúc một đông và to dần như ngày hội. Loài chim yến cứ ngỡ chỉ sống quần đàn nơi hải đảo nay lại tự nhiên bay lượn gần bên chúng tôi, vui sống gần gũi với con người giữa phố xá rực rỡ ánh đèn. Cả trăm,  ngàn chim yến tinh anh, nhỏ nhắn nhưng rất khỏe mạnh có thể bay liên tục hàng ngàn dặm mỗi ngày để kiếm mồi, cứ mặc nhiên đua hót, tự tình, âu yếm nhau trong sự quan sát của nhiều người. Những người được thuê bảo vệ, quản lý hoặc chăm sóc ngôi nhà yến vui vẻ kể cho chúng tôi nghe về quy trình đi về của đàn chim yến như kể về cuộc sống sinh hoạt của con cái mình.
Cảm giác thú vị như được nhân lên khi chúng tôi thăm những ngôi nhà ấp nở chim con nhân tạo. Hình ảnh những công nhân Kỹ thuật SANATECH nâng niu từng chiếc tổ nhân tạo và mớm mồi cho chim con, dù là nam hay nữ, người đứng tuổi hay trẻ tuổi đều mang màu sắc yêu thương của tình mẫu tử. Những chú chim con đang chờ cho ăn cứ há hốc mồm kêu la, còn những chú được cho ăn xong thì cứ gật gù say ngủ đủ mọi tư thế trông đáng yêu như những đứa trẻ sơ sinh sau khi say sữa mẹ. Cứ như thế cứ cách bốn giờ đồng hồ luân phiên trong ngày, họ lại thay phiên nhau mớm mồi cho chim con. Đây cũng chính là đề tài nghiên cứu khoa học “Quy trình công nghệ, kỹ thuật ấp nở nhân tạo và nuôi chim yến Hàng qua từng giai đoạn phát triển” mà SANATECH đã tham gia và đạt giải nhất Hội thi Sáng tạo Khoa học Kỹ thuật toàn quốc (năm 2006- 2007).

Với thành công từ dự án gọi chim yến vào nhà làm tổ, Công ty Yến Sào Khánh Hoà đã góp thêm ngành nghề mới làm giàu nguồn tài nguyên quốc gia, nâng cao kim ngạch xuất, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững và xúc tiến an sinh xã hội.

Quỳnh Mỹ
                                                          Theo Báo Công Thương